

  
  

|
|
dr stom.
Chhiro Kobayashi
dr stom.
Hideaki Suda |
Uniwersytet Medycyny
i Stomatologii
w Tokio,
Wydział Stomatologii
Oddział Endodoncji |
Wprowadzenie
W ostatnich kilku latach wykonywaliśmy opracowanie kanałów korzeniowych
prawie wyłącznie z wykorzystaniem instrumentów niklowo-tytanowych oraz
kątnicy Tri Auto Zx. Stwierdziliśmy, że jest to technika szybsza, łatwiejsza
i lepsza, niż tradycyjne metody opracowania ręcznego. W dalszym ciągu występuje
sporadycznie konieczność zastosowania instrumentów stalowych typu pilnik
K-File do udrożnienia wąskich bądź zobliterowanych kanałów, lecz konieczność
korzy-stania z tego sposobu została w znacznym stopniu zredukowana. Jakkolwiek
system Tri Auto ZX wraz z jego trzema automatycznymi funkcjami jest już
bardzo zaawansowanym technologicznie urządzeniem, to nowy Dentaport ZX
(fot.1) został wzbogacony o dodatkowe możliwości.
 |
| Fot. 1. |
Budowa Dentaport ZX
Dentaport ZX jest dwumodułowym wielofunkcyjnym urządzeniem opraco-wanym
pod kątem wymogów leczenia endodontycznego (rys 2).
Dentaport ZX składa się obecnie z modułu Root ZX, modułu Tri Auto ZX, pokrywy
na akumulatory, końcówki (z mikrosilnikiem), różnych elektrod i sond, włącznika
nożnego (opcja), ładowarki do akumulatorów oraz innego drobnego osprzętu.
Moduł Root ZX wykonuje elektroniczny pomiar kanałów korzeniowych i jest
dodat-kowo wykorzystywany jako system kontroli dla modułu Tri Auto ZX.
Wyświetlacz tego modułu pokazuje cały szereg funkcji.
Moduł Root ZX może być wykorzystywany niezależnie. Wymagane jest wtedy
założenie baterii AA, podłączenie elektrody biernej
i uchwytu instrumentu kanałowego.
W takim przypadku urządzenie jest nazywane Dentaport Root ZX i funkcjonuje
w taki sam sposób, jak oryginalny endometr Root ZX (fot. 3). Po zdjęciu
z modułu Root ZX tylnej pokrywy i zastąpieniu jej modułem Tri Auto ZX;
po podłączeniu mikrosilnika, kątnicy, biernej elektrody
i ewentualnie opcjonalnego włącznika nożnego urządzenie może pra-cować
w taki sam sposób jak poprzednia wersja Tri Auto ZX (fot. 4, fot. 5 i fot
6).
 |
| Fot. 2. - Elementy składowe Dentaport
ZX (kliknij by powiększyć obraz) |
|


|
| Fot. 3. - Dentaport ROOT
ZX |
Dentaport ROOT ZX
Na moduł Root ZX (fot. 3.1 A) należy nałożyć pokrywę (fot. 3.1 B). Do pojemnika
na baterie wkładamy 3 baterie typu AA, a następnie podłączamy przewód od
uchwytu pilnika
i elektrodę bierną (fot. 3.2). W takim ustawieniu, po włączeniu urządzenia,
pojawia się taki sam ekran monitora, jaki jest widoczny podczas pomiarów
kanałowych (fot 3.3)
i urządzenie można wykorzystywać w taki sam sposób jak oryginalny endometr
Root ZX.
Dentaport Tri Auto ZX
Pokrywę zdejmujemy przez wciśnięcie jej
w punkcie A i przesunięcie w kierunku B
(fot. 5). Teraz można w tym miejscu zamontować moduł Tri Auto ZX (fot.
4.1 B) przez wprowadzenie go w kierunku zaznaczonym strzałką na fot. 4.2.
Na fot. 4.3 literą C jest zaznaczone gniazdo do podłączania włącznika nożnego,
a literą D gniazdo do podłączania rękawa mikrosilnika
z kątnicą. Jeżeli wszystko zostało podłączone prawidłowo, to po włączeniu
urządzenia wyświetlacz modułu Root ZX zmieni się
w sposób pokazany na fot. 6 A.
Elektroda bierna (fot. 6 C) jest podłączana do rozgałęzienia znajdującego
się w rękawie kątnicy (fot. 6 B). Literą D zaznaczono na
fot. 6 włącznik nożny (opcja).
Urządzenie jest teraz ustawione w takim trybie pracy, jak Tri Auto ZX. |
 |


 |
| Fot. 4. - Składanie Dentaport
Tri Auto ZX |
 |
| Fot. 5. - Zdejmowanie
pokrywy |
|
 |
Fot. 6. - Dentaport Tri
Auto ZX
A: Moduł Root ZX
B: Moduł Tri Auto Zx (mikromotor z kątnicą)
C: Elektroda bierna
D: Włącznik nożny (opcja) |
|
 |
Fot. 7. - Wyświetlacz
urządzenia Dentaport Tri Auto ZX
A: Prędkość
B: Kontrola ograniczenia momentu obrotowego
C: Aktualna wartość momentu obrotowego
D: Odczyt pomiaru elektrycznego na danej głębokości kanału
E: Poziom głośności dźwięku
F: Stan naładowania akumulatorów
G: Tryb Apical Reverse (Zmiana kierunku) / Apical Stop (Zatrzymanie)
H: Tryb Auto Apical Slow Down (automatyczne zmniejszenie prędkości
w miarę zbliżania się do otworu wierzchołkowego)
I: Auto (tryb zwykły)
J: Linia określająca zakres otworu fizjologicznego
K: Tryb pamięci
L: Ustawienia czasu między zatrzymaniem się pilnika w otworze
wierzchołkowym a rozpoczęciem ruchu wstecznego. |
|
Zoptymalizowane właściwości Dentaport Tri Auto ZX
1. Wyświetlacz (fot. 7)
Poprawiony został odczyt pomiaru głębokości kanału. Prędkość
obrotowa mikrosilnika jest wyświetlana cyfrowo w czasie rzeczywistym.
Odczyt momentu obrotowego odzwierciedla faktyczną wartość obciążenia
w czasie rzeczywistym. Na wyświetlaczu uwzględnione zostały różne
inne funkcje.
2. Prędkość mikrosilnika można ustawić w zakresie 50
do 800 obr./min. (w wersji europejskiej opcjonalnie 400 obr./min).
Wcisnąć przełącznik SELECT (fot. 8) w dolnej części modułu Root
ZX do momentu,
aż wskaźnik prędkości obrotowej (fot. 7 A) zacznie migać. Wtedy
należy wcisnąć przełącznik SET w celu zmiany prędkości obrotowej
przechodząc przez wartości
50, 100, 150, 200, 250, 300, 400 i 800 (fot. 9).
Prędkość obrotowa mikrosilnika będzie zgodna z wyświetlaną wartością.
Zalecane wartości tej prędkości wynoszą 300 obr./min. w przypadku
K3, Profile i Orfice Sharper, oraz 250 obr./min. w przypadku
GT Rotary File. |
 |
Nawet jeżeli prędkość obrotowa mikrosilnika wydaje się być niewielka,
to efekt jest o wiele szybszy niż opracowanie ręczne, a niskie
prędkości są bezpieczniejsze, ponieważ ryzyko złamania instrumentu
niklowo-tytanowego jest dużo mniejsze.
 |
| Fot. 8. - Przyciski modułu
Root ZX (Przyciski POWER i SET) |
3. Łatwy sposób ograniczenia wartości momentu obrotowego (Fot. 10).
Należy w tym celu po prostu wcisnąć przycisk SELECT do momentu, aż wskaźnik
ograniczenia momentu obrotowego (fot. 7 B) zacznie migać. Następnie należy
wcisnąć przycisk SET w celu przesunięcia się w dół do następnej linii
ograniczenia wartości momentu obrotowego, oznaczającej zwiększenie tego
momentu (w zakresie
11 wartości). Powoduje to jednoczesne zwiększenie wartości momentu obrotowego,
która jest konieczna do zainicjowania funkcji automatycznego przełączenia
obrotów (Auto Torque Reverse). Funkcja Auto Torque Reverse zapobiega
złamaniu instrumentów kanałowych oraz zbyt głębokiej penetracji podczas
opracowania
kanału i przeciążenia pilnika. Przy przekroczeniu tych wartości włączają
się automatycznie wsteczne obroty.
Im wyższa będzie nastawiona wartość ograniczenia momentu obrotowego,
tym mniejsze jest prawdopodobieństwo, że włączy się funkcja automatycznego
przełączania obrotów. Innymi słowy na instrument kanałowy będzie można
stosować większy nacisk i jego praca będzie bardziej efektywna, lecz
jednocześnie zwiększy się prawdopodobieństwo jego złamania.
Z kolei na odwrót, im niższa będzie nastawiona wartość ograniczenia momentu
obrotowego, tym większe będzie praw-dopodobieństwo włączenia się funkcji
automatycznego przełączania obrotów. Czyli funkcja autorewersu włączy
się przy niewielkim nacisku na pilnik, który będzie miał mniejszą skuteczność
poszerzania kanału, lecz jednocześnie niebezpieczeństwo jego złamania
zostanie znacznie zmniejszone. Zaleca się wypróbowanie funkcji auto-matycznego
przełączania od nastawienia niskiej wartości ograniczenia i następnie
jej stopniowego zwiększania. Wielkość pomiaru momentu obrotowego widoczna
na wyświetlaczu pokazuje w czasie rzeczywistym faktycznie obciążenie
wywierane na instrument kanałowy (fot. 11). Porównując wskazania urządzenia
z własnymi odczuciami manualnymi można szybko dopasować wartość momentu
obrotowego do indywidualnego stylu pracy.
4. Tryb automatycznego zwalniania obrotów przy zbliżaniu się
do przewężenia wierzchołkowego (Auto Apical Slow-Down) (fot. 12).
Tryb Auto Apical Slow-Down powoduje stopniowe zmniejszanie się obrotów
mikrosilnika wraz ze zbliżaniem się instrumentu kanałowego do przewężenia
otworu fizjologicznego. Funkcja ta jest opcjonalna, to znaczy, że może
być w każdej chwili włączona bądź wyłączona.
|
 |
Fot. 9. - Wskaźnik prędkości
mikrosilnika
A: 250 obr./min.
B: 300 obr./min. |
|
 |
Fot. 10. - Kontrola ograniczenia
prędkości obrotowej
A: Niska wartość ograniczenia
B: Wysoka wartość ograniczenia |
|
 |
Fot. 11. - Odczyt wartości
momentu obrotowego
A: Małe obciążenie na instrumencie
B: Duże obciążenie na instrumencie
Wartość pojawia się na wyświetlaczu równocześnie z odczytem
pomiaru głębokości kanału. |
|
 |
Fot. 12. - Tryb Auto
Apical Slow Down (zaznaczony strzałką)
A: Głębokość kanału wynosi 2,0, a prędkość obrotowa mikrosilnika
300 obr./min.
B: Prędkość spada do 150 obr./min., gdy głębokość kanału osiąga
wartość 1,0
|
|
|
 |
| 5. Włącznik nożny może być stosowany, gdy
funkcja autostartu (auto Start) nie działa prawidłowo (fot. 13). W trakcie opracowania górnej części kanału, np. usuwania gutaperki,
albo też podczas wykonywania innych czynności, kanał korzeniowy może
być zbyt suchy, aby prawidłowo przewodzić prąd niezbędny do wykonania
pomiarów i z tego powodu mechanizm autostartu może nie zadziałać. Co
oznacza, że mikrosilnik może się nie włączyć.
W takim przypadku wielu stomatologów przechodzi do pracy z Dentaport
Tri Auto ZX w trybie manualnym, lecz wtedy funkcja Auto Torqe Reverse
(automatycznej zmiany kierunku obrotów) nie będzie aktywna
i może dojść do zablokowania instrumentu
w kanale.
Zastosowanie włącznika nożnego do uruchamiania mikrosilnika pozwala roz-wiązać
ten problem (fot. 13 A i B).
Jeżeli elektroda aktywna jest podłączona do instrumentu kanałowego, to
wraz z ruchem instrumentu w kierunku wierzchołka mierzona jest głębokość
kanału przy pomocy przepływającego prądu elek-trycznego. Oznacza to,
że wszystkie automatyczne funkcje działają prawidłowo, a wartość pomiarów
głębokości kanału ukazują się na wyświetlaczu urządzenia (fot. 13 C).
Po ukazaniu się tej wartości można już zdjąć nogę włącznika nożnego.
UWAGA:
Jeśli nie stosujemy włącznika nożnego,
a chcemy uruchomić tryb ręczny należy przytrzymać przycisk (SET), a
następnie włączyć przycisk trybu pracy (MODE). Mikrosilnik pracuje
wtedy w sposób ciągły, lecz praca jest trochę trudniejsza, ponieważ
konieczne jest albo wciśnięcie przycisku głównego (POWER) albo przycisku
(SET), aby zatrzymać mikrosilnik.
Praca z włącznikiem nożnym jest zatem
w tym przypadku wygodniejsza.

 |
Fot. 13. - Włącznik nożny (opcjonalny)
A: Przyciśnięcie włącznika nogą.
B: Obraz wyświetlacza po naciśnięciu na włącznik. Skala pomiaru
nie zmieniła się, ponieważ prąd elektryczny nie przepływa jeszcze
przez kanał korzeniowy
C: Prąd elektryczny przepływa już przez kanał korzeniowy i
skala pomiaru zmienia się. Włącznik nożny może zostać zwolniony.
Urządzenie przechodzi na tryb pracy automatycznej. |
|
6. Wybór między trybem Auto Apical Reverse (automatyczna
zmiana obrotów po dojściu do wierzchołka) na Auto Apical Stop (automatyczne zatrzymanie
po dojściu do wierz-chołka) (fot. 7 G).
Funkcję Auto Apical Stop należy stosować
w przypadku, gdy chcecie Państwo zatrzymać instrument kanałowy w prze-wężeniu
fizjologicznym kanału korze-niowego. Może to jednak spowodować zaklinowanie
się tam instrumentu
i zazwyczaj lepiej stosować funkcję Auto Apical Reverse.
 |
Fot. 14. - Porównanie końcówek
A: Tri Auto ZX.
B: Dentaport Tri Auto ZX |
|
|
7. Bardziej zwarta
konstrukcja końcówki (fot.
14). Końcówka w tej wersji aparatu jest bardziej zwarta i lżejsza
niż w Tri Auto ZX
 |
Fot. 15. - Ładowarka do akumulatorów.
Ładowarka podłączana jest do modułu Dentaport Tri Auto ZX w
sposób pokazany na zdjęciu, a następnie jest włączana do zasilania
(AC - gniazda z prądem). |
|
8. Całkowicie naładowane aku-mulatory pozwalają na pracę przez dwie godziny
(fot. 15), czyli prawie dwukrotnie dłużej, niż to jest
w przypadku Tri Auto ZX. Ładowanie jest bardzo proste
wystarczy raz lub dwa razy w tygodniu podłączyć kabel ładowarki do
gniazda znajdującego się po prawej stronie
modułu Tri Auto ZX w celu naładowania akumulatorów (fot. 15).
Ze względów bezpieczeństwa urządzenie Dentaport Tri Auto ZX nie może
pracować w czasie ładowania. Proces ładowania trwa około 1 godziny.
9. Możliwość zapamiętania trzech ustawień parametrów pracy:
prędkości, ograniczenia momentu obrotowego oraz innych funkcji. Funkcja ta jest dużym udogodnieniem, ponieważ pozwala stomatologowi
na korzystanie z trzech gotowych kombinacji nastawień dopasowanych
do różnych wymogów klinicznych.
UWAGA:
Tylko element A końcówki pokazany na
fot. 16 może być sterylizowany w auto-klawie. Pozostała część końcówki
zawiera
w sobie mikrosilnik i różne komponenty elektroniczne, które ulegną
zniszczeniu
w trakcie sterylizacji w autoklawie. Poza tym sterylizować w autoklawie
można jeszcze tylko elektrodę bierną. Inne części dezynfekujemy przemywając
je 70% roztworem alkoholu.
 |
Fot. 16. - Kątnica z mikrosilnikiem
do Dentaport Tri Auto ZX
Końcówka składa się z dwóch elementów - A i B.
Element A (kątnica) może być sterylizowany w autoklawie, natomiast
element B (mikrosilnik) nie, ponieważ zawiera w sobie różne
wrażliwe komponenty elektroniczne. Komponenty te ulegną uszkodzeniu,
jeżeli umieścimy w autoklawie oba elementy A i B.
|
|
|
 |
| Kliniczne zastosowanie Dentaport Tri Auto ZX
Podczas prac konstrukcyjnych nad Dentaport Tri Auto ZX wiele
uwagi poświecono możliwości stosowania z tym urządzeniem rotacyjnych
narzędzi niklowo-tytanowych w celu zapewnienia bezpie-cznego
i efektywnego opracowania kanałów korzeniowych. Niemniej jednak
rotacyjne narzędzia NiTi bardzo łatwo ulegają złamaniom i z
tego względu zalecamy, aby stomatolodzy przed zastosowaniem
urządzenia do pracy z pacjentami poświęcili wystarczająco dużo
czasu na praktyczne przećwiczenie sposobu preparacji kanałów
na zębach poekstrakcyjnych (fot. 17).
 |
Fot. 17. - Modele do
ćwiczeń
Wykonaj model do ćwiczeń z pojemnika na film fotograficzny.
Pomoże on w nauce opracowywania kanału korzeniowego i pomiaru
jego długości roboczej.
A - Zrób centralnie otwór w pokrywce pojemnika odpowiadającego
mniej więcej średnicy usuniętego zęba. Umieść usunięty ząb
w otworze. Elektrodę bierną z Dentaport ZX wsuń przez długi
otwór w pokrywce (jak na fotografii)
B - Wypełnij pojemnik solą fizjologiczne i zamknij pokrywkę.
Na zewnętrzną część elektrody biernej zapnij uchwyt pilnika.
Połącz go z cienkim przewodem (białym) odchodzącym od rękawa
mikrosilnika Dentaport ZX. Teraz możesz zacząć ćwiczyć opracowywanie
kanału korzystając z wszystkich funkcji Dentaport ZX. |
|
Błędem byłoby przekonanie, że urządzenie to jest całkowicie
zautomatyzowanie, to każdy może je od razu w sposób sprawny
i efek-tywny zastosować do opracowania kanałów korzeniowych
przy użyciu instrumentów niklowo-tytanowych. Niemniej jednak
potrzebne jest doświadczenie kliniczne
i praktyka, zanim stomatolog będzie mógł być absolutnie pewien, że nie dojdzie
do złamania instrumentu.
Pomimo związanego z nimi niebez-pieczeństwa złamania, instrumenty niklowo-tytanowe
pozwalają uzyskać najlepszy
z możliwych efekt preparacji kanałów korzeniowych (fot. 18).
 |
| Fot. 18. - Rotacyjne narzędzia
NiTi umożliwiają opracowanie nawet bardzo zakrzywionych
kanałów |
|
Stosowanie rotacyjnych narzędzi niklowo-tytanowych
Rys. 19 pokazuje, w jaki sposób należy stosować trzy rodzaje niklowo-tytanowych
instrumentów kanałowych podczas opra-cowywania metodą crow-down (od korony
zęba w kierunku wierzchołka). Orifice Shaper (fot. 20) najlepiej nadaje
się do opracowania odcinku od ujścia kanału do jego środkowej części. Profile
(fot. 21) jest przeznaczony do opracowania końcowej jednej trzeciej kanału.
Jeżeli kanał jest zbyt wąski lub zobliterowany, to można otworzyć ręcznie
przy użyciu pilnika K-file nr 10. GT Rotary File (fot. 22) jest stosowany
do ostatecznego kształtowania i opracowania końcowej jednej trzeciej przywierzchołkowej
części kanału. Różne przykłady zastosowań klinicznych zostały zaprezentowane
na fotografiach 23 i 24.
 |
Fot. 19. - Orifice Shaper, ProFile,
Instrument ręczny GT Rotary (kliknij by powiększyć obraz)
Powyższe trzy rodzaje niklowo-tytanowych instrumentów kanałowych
należy stosować zaczynając od pierwszego z lewej i przechodząc
kolejno do następnego z prawej. |
|
|
 |
Fot. 20. - Instrument
Orifice Shaper
Od ujścia do kanału do jego środkowej części stosuje się najczęściej
#2, 3 i 4. Rozszerzenie wynosi .06 do .08. |
|
 |
Fot. 21. - Instrument
ProFile
(powiększona o 29% narzędzie o rozszerzeniu .04) |
|
 |
Fot. 22. - Instrument
GT Rotary File
Do opracowywania końcowej jednej trzeciej przywierzchołkowej
części kanału.
Rozszerzenie: .06 do .10 Średnica końcówki instrumentu wynosi
zawsze 0,2 mm.
W zależności od wielkości kanału stosuje się zazwyczaj instrument
#2 lub #3.
|
|
 |
| Fot. 23. - Lewy górny przedtrzonowiec
A - przed leczeniem B i C - po leczeniu |
|
 |
| Fot. 24. - Prawy górny
przedtrzonowiec A - przed leczeniem B i C - po leczeniu |
|

Tabele przykładowych ustawień
dla Dentaport ZX
Pobierz
artykuł do druku - plik
PDF
Tabele
ustawień dla Dentaport ZX - plik
MS Word
Medal "Najwyższej
Jakości"
targów Krakdent dla Dentaport ZX
Fotorelacja
 |
|
Zakupy
w naszym sklepie internetowym
|