

Naturalna i ergonomiczna pozycja podczas pracy
przynosi ulgę Twoim plecom
Czy często jesteś wyczerpany, cierpisz z powodu
bólu głowy i kręgosłupa po całym dniu pracy w gabinecie? Czy czujesz,
że nie możesz w pełni wypoczywać w wolnym czasie? Stosując
zasady koncepcji ergonomicznej opracowanej przez doktora Daryla
Beacha, możesz zmniejszyć obciążenie ciała do minimum,
a w konsekwencji nie odczuwać bólu podczas pracy i w codziennym
życiu.
Koncepcja ergonomiczna doktora Beacha
Niewiele grup zawodowych wykonuje swoją pracę w tak jednostronnej,
nienaturalnej pozycji, jak dentyści. Postawę taką stomatolodzy
muszą utrzymywać przez wiele godzin w ciągu dnia. Wskutek tego
prawie 64% dentystów narzeka na bóle kręgosłupa, a 42% na bóle
głowy spowodowane wymuszoną pozycją ciała1.
Pracując zgodnie z metodą opracowaną przez doktora Beacha
można uniknąć niepotrzebnych obciążeń fizycznych. Koncepcja
ta, nazywana
także "pozycją leczenia na godzinie dwunastej" stosowana
jest z powodzeniem w Japonii od lat pięćdziesiątych XX wieku.
Istotą pomysłu jest
przede wszystkim naturalna, stabilna pozycja, w której jedynie
przedramiona są aktywne. Dr Beach zaobserwował taką pozycję
u osób, które poddał specjalnemu testowi. Badanym osobom polecono
wykonać zadania sensomotoryczne, takie jak np. obieranie jabłka
bez kontroli wzroku. Podczas tych czynności badani instynktownie
przyjmowali omawianą, naturalną, stabilną pozycję.
Pracując zgodnie z koncepcją ergonomiczną doktora Beacha lekarze
nie pochylają się nad pacjentem i nie skręcają kręgosłupa w
bok. Pacjent natomiast leży odprężony, na specjalnie wyprofilowanym
fotelu dentystycznym, a jego głowa jest odpowiednio ustawiona
tak, że znajduje się we właściwym położeniu, co pozwala dentyście
utrzymać naturalną pozycję.
Obciążenia
spowodowane nienaturalną, nieprawidłową pozycją ciała
oraz
związane z tym zmęczenie fizyczne są zmniejszone
do minimum.
W
tej sytuacji problem bólu głowy lub pleców nie występuje.
Lekarz
wykonując naturalne i efektywne ruchy pracuje dokładniej
i
bezpieczniej, nawet w obrębie trudno dostępnych
miejsc.
Zbalansowana
i naturalna pozycja gwarantuje maksymalną koncentrację
i precyzję.
Płynne
ruchy lekarza sprzyjają stworzeniu spokojnej i bezstresowej
atmosfery.
1 Na podstawie badań przeprowadzonych przez Freier
Verband Deutscher Zahnärzte (Free Association of German Dentists).
Wpływ zmysłów na optymalne leczenie
W celu zapewnienia optymalnego leczenia stomatologicznego należy poświęcić uwagę
pięciu zmysłom - równowadze, kinestezji, dotykowi, słuchowi i wzrokowi. Ważne
jest, aby wziąć pod uwagę wszystkie te zmysły, kiedy projektujemy ergonomiczne
miejsce pracy.
Ustalenie początkowego punktu odniesienia
Koncepcja doktora Beacha koncentruje się na ustaleniu początkowego punktu odniesienia,
czyli miejsca, z którego lekarz może poruszać się swobodnie w trzech kierunkach
podczas zabiegu (do przodu - do tyłu, w prawo - w lewo i do góry - do dołu).
Po ustaleniu tego punktu, lekarz może za pomocą zmysłu kinestezji kontrolować
ruchy palców w czasie leczenia.
Gdzie znajduje się początkowy punkt referencyjny?
Punkt ten znajduje się w płaszczyźnie strzałkowej pośrodkowej lekarza, na poziomie
serca i w odległości dwóch pięści od ciała.
Swobodne ruchy w punkcie leczenia
Właściwe położenie palców oraz kontrola za pomocą zmysłu dotyku i kinestezji
gwarantują dokładną i spokojną pracę instrumentami obrotowymi w czasie preparacji.
Ponadto stomatolog intuicyjnie wie, gdzie i w jaki sposób powinny być umiejscowione
i przemieszczane końcówki instrumentów, a także z jaką siłą należy ich używać.
|
|

Dolegliwości ze strony kręgosłupa pojawią
się nieuchronne, jeśli przez dłuższy czas pracujemy w nienaturalnej
pozycji.

Praca w pochylonej pozycji również powoduje
zbyt duże obciążenie kręgosłupa i jest przyczyną przedwczesnego
zmęczenia.

Zmysły dotyku i kinestezji są niezbędne,
aby dokładnie pracować szybkoobrotową turbiną.

Ruchy palców można optymalnie kontrolować,
kiedy znajdują się one w płaszczyźnie strzałkowej pośrodkowej,
trzymając
końcówkę dłonią w połowie skierowaną w dół i przechyloną
w lewo.
|
Ustalenie właściwej
pozycji podczas pracy
Ustalenie pozycji odniesienia
Właściwa pozycja całego ciała jest nieodzownym warunkiem
pracy bez szkodliwego obciążenia. Dr Beach odwołuje się tutaj
do instynktownej, naturalnej i zbalansowanej pozycji nazywanej
pozycją pracującą albo pozycją odniesienia.
Dr Beach nazywa tę pozycję instynktowną, ponieważ każdy
podświadomie przyjmuje taką postawę automatycznie, kiedy
wykonuje precyzyjną pracę. Jest to pozycja naturalna, ponieważ
zdeterminowana jest czynnikami fizjologicznymi i anatomicznymi
(struktura szkieletu, napięcie mięśniowe). Postawa ta jest
zbalansowana, ponieważ siły grawitacji są tu w stabilnej
równowadze.
Pozycja siedząca, płaszczyzna siedzenia na wysokości kolan.
Stopy
położone są płasko na podłodze, podudzia ustawione pionowo,
uda nieco rozchylone tworzą kąt około 30o.
Pionowa oś tułowia jest prosta/wyprostowana.
Ramiona
i łokcie są rozluźnione, trzymane zgodnie z siłą ciężkości.
Łokcie nie są wysunięte do przodu, zaś przedramiona znajdują
się nieco do przodu od
tułowia.
Koniuszki
palców wyznaczają punkt leczenia w płaszczyźnie strzałkowej
pośrodkowej, na wysokości serca.
Głowa
jest pochylona delikatnie do przodu, a linia łącząca źrenice
jest położona poziomo.
|
|

Tułów pozostaje w naturalnej, wyprostowanej
pozycji, nie należy pochylać się ani skręcać kręgosłupa w bok.
Linia miedzy C7
(siódmy kręg szyjny) i L4 (czwarty kręg lędźwiowy) - patrz
na linie na rysunku - jest pionowa. Linia przechodząca przez
pępek, który jest na prawo od linii a, przebiega równolegle
do podłużnej osi uda. Jest to jeden z punktów kontrolnych dla
pozycji odniesienia. |
|
 |
 |
Podczas patrzenia
prosto przed siebie linia widzenia znajduje się w płaszczyźnie
poziomej.
|
W czasie precyzyjnej pracy linia
widzenia jest około 80o poniżej płaszczyzny krzywizny. |
Uda są lekko odchylone, a podudzia
ustawione w pozycji pionowej. |
Naturalne i zbalansowane ruchy podczas leczenia
Każda część naszego ciała - ręce, nogi, dłonie, stopy - ma
specyficzny, naturalny zakres ruchu, w którym ruchy wykonywane
są luźno i delikatnie, a przede wszystkim przy użyciu minimalnej
siły. Gdy poruszasz przedramieniem, np. w prawo i w lewo w
stosunku do położenia łokcia - co często ma miejsce podczas
leczenia stomatologicznego - szybko zauważysz naturalne ograniczenia
zakresu ruchów.
Jeśli tułów zachowuje stabilną pozycję, łatwo można uniknąć
kurczowych ruchów wywierających nacisk na ciało. Instynktowna,
naturalna pozycja automatycznie sprzyja płynnym, pozbawionym
zmęczenia ruchom rąk i nóg, co jest niezbędnym warunkiem
efektywnego leczenia stomatologicznego.
Ergonomiczne ruchy przedramion
Gdy spróbujesz podnieść narzędzie poruszając wyłącznie
przedramieniem, zauważysz wówczas, że ruch ten wydaje się
bardzo naturalny i nie sprawia żadnych trudności.
Naturalnym ruchem prawego przedramienia jest ruch od środka
ciała na prawo. Im bardziej przedramię przesuwa się w prawo,
tym bardziej kierowane jest w dół. Dlatego właśnie tacka
z narzędziami i inne materiały umieszczone są poniżej tzw.
punktu leczenia, czyli w kierunku zagłówka fotela. Do podniesienia
narzędzi potrzebny jest jedynie delikatny obrót w prawo.
Naturalny ruch stóp
Sterownik nożny unitu stomatologicznego położony jest w takim
miejscu, by można go było obsługiwać naturalnymi ruchami.
Podczas sterowania pedałem nożnym, podudzie wychyla się
od pozycji pionowej o około 30o ( = tzw. pozycja leczenia).
Pozycja sterownika nożnego uwzględnia również naturalny
zakres ruchów palców stóp, który wynosi około 20o przy ruchach
do góry i 15o podczas ruchów do dołu.
|
|
 |
Koncepcja
pracy wg Beacha zapewnia naturalne ruchy, przez co zmniejsza
się obciążenie wywierane
na kręgosłup. |
| |
|
 |
Dwa pedały nożne można
wygodnie obsługiwać za pomocą palców jednej stopy, bez
konieczności podnoszenia
stopy. |
 |
 |
| Prawe przedramię
porusza się naturalnie od środka ciała w prawą stronę.
Im bardziej
przedramię przesuwa się w prawo, tym bardziej kieruje
się w dół. W tzw. pozycji leczenia ruchy wykonuje się
jedynie przedramieniem. |
|

Koncepcja pracy wg Beacha koncentruje swoją uwagę
na potrzebach człowieka. Umożliwia to lekarzowi i asyście przyjęcie
podczas pracy naturalnej
pozycji, która nie obciąża kręgosłupa, a w związku z tym nie powoduje
bólu pleców. Pacjent leży w stabilnej, wygodnej pozycji na fotelu
EMCIA, zaś instrumenty, które mogłyby budzić jego niepokój znajdują
się poza polem jego widzenia.
Fotele
dentystyczne Spaceline EMCIA
Fotel dentystyczny Spaceline EMCIA firmy J. Morita opracowano
zgodnie z pomysłem doktora Beacha, dzięki czemu idealnie odpowiada
on potrzebom ergonomicznej koncepcji leczenia.
W celu stworzenia fotela o optymalnej konstrukcji, przeprowadzono
analizę wielu szczegółowych danych antropometrycznych (wzrostu
pacjenta, szerokości ciała, wagi, długości nóg, długości
pleców).
W wyniku tych badań powstał unit stomatologiczny Spaceline
EMCIA, który dopasowany jest do kształtu ciała i zapewnia
każdemu pacjentowi komfortową i stabilną pozycję podczas
leczenia.
Narzędzia i końcówki oraz panel sterowania unitu EMCIA
umiejscowione są zgodnie z naturalną sekwencją ruchów tak,
że lekarz i asystentka mogą wykonywać praktycznie wszystkie
czynności obracając się jedynie w różnych kierunkach.
Pięć podstawowych zmian umożliwiających utrzymanie stabilnej
pozycji odniesienia
W celu utrzymania stabilnej pozycji odniesienia, niezależnie
od rodzaju przeprowadzanego zabiegu, lekarz musi zwykle
nieznacznie zmienić położenie swoje albo pacjenta.
Zmiana pozycji lekarza względem pacjenta
Lekarz obraca się tak, jak wskazówki na tarczy zegara,
między godziną 1000
a 1200. Ważne jest, aby podczas tego ruchu
nie unosić łokci oraz by ramiona i przedramiona były
swobodnie ułożone.
Zmiana położenia głowy pacjenta
Obracanie głowy pacjenta w prawo i w lewo ułatwia pracę
w miejscach trudno dostępnych i zapewnia optymalną linię
widzenia.
Dopasowanie kąta odchylenia płaszczyzny zgryzowej szczęki
Podczas leczenia można także dopasować kąt odchylenia płaszczyzny
zgryzowej szczęki przez odchylenie zagłówka do góry albo
do dołu lewą ręką.
Dopasowanie stopnia rozwarcia ust
W zależności od rodzaju zabiegu, usta pacjenta są rozwarte
na szerokość od jednego do trzech palców. Podczas pracy
na powierzchni policzkowej zębów tylnych/bocznych usta
pacjenta muszą być otwarte jedynie na szerokość jednego
palca.
Dopasowanie wysokości ułożenia pacjenta
W przypadku pracy wymagającej bardzo dużej precyzji można
ustawić fotel z pacjentem wyżej, za pomocą sterownika
nożnego. Z drugiej strony, zabiegi takie jak ekstrakcje,
przeprowadza się przy niższym położeniu fotela, ponieważ
w tej pozycji zastosowana siła jest najbardziej efektywna.
Końcówki położone są w obszarze naturalnej strefy ruchów
ręki, tak, że można po nie sięgać bez zginania łokcia.
|
|

Zmiana pozycji lekarza.

Obracanie głowy pacjenta w prawo i w lewo.

Dopasowanie kąta płaszczyzny zgryzowej szczęki.

Dopasowanie stopnia rozwarcia ust.

Dopasowanie wysokości położenia fotela.
|

Zagłówek
umożliwia odchylenie pionowe płaszczyzny szczęki od 80o do
110o.
Długość
i kształt fotela
Przy ustalaniu idealnej długości fotela punktem odniesienia
jest położenie siódmego kręgu szyjnego. Kręg ten służy również
jako punkt odniesienia przy określeniu linii zarysu fotela,
na którym ma leżeć pacjent. Ponieważ fotel ma ustaloną poziomą
płaszczyznę leżącą, położenie ust pacjenta, pozostaje dla lekarza
na tym samym poziomie nawet wówczas, gdy wysokość fotela zmienia
się dzięki zmianom ustawienia zagłówka.
Poziome położenie pacjenta jest także bardzo wygodną pozycją
zabiegową dla lekarza i przyczynia się znacznie do zwiększenia
komfortu pracy. Nawet po długim zabiegu, pacjent wstaje z
fotela bez żadnych oznak zmęczenia.
|
|

Ergonomicznie zaprojektowany fotel gwarantuje,
że każdy pacjent, niezależnie od wzrostu, leży w stabilnej,
bezpiecznej i wygodnej
pozycji.
|
Stabilna pozycja dla wszystkich pacjentów
Opracowanie unitów stomatologicznych zgodnie z koncepcją dra Beacha,
oparte jest na właściwym pomiarze masy ciała osób o różnym wzroście i
wymiarach oraz na zależności między różnymi pozycjami. Ma to zapewnić
wszystkim pacjentom stabilną i wygodną pozycję podczas leczenia oraz
zapobiegać ześlizgiwaniu się osoby leżącej do tyłu i do przodu. Wymiary
fotela są zatem ustalane na podstawie szerokości odniesienia, np. odległości
między ramionami, która wynosi 490 mm oraz między łokciami, która wynosi
670 mm.
Pozycja pacjenta na wygodnym fotelu jest jeszcze bardziej
stabilna, gdy w obszarach podparcia oraz w miejscach, których
pacjent dotyka podczas siadania oraz wstawania, wykorzystamy specjalne
poduszki.
Zagłówek
Zagłówek wspiera głowę pacjenta w sposób naturalny, nawet w przypadku
użycia większej siły w czasie zabiegu.
Zagłówek powinien być maksymalnie płaski oraz nie posiadać
żadnych wystających części, np. uchwytów na tylnej powierzchni.
Lekarz mógłby instynktownie próbować omijać je i automatycznie
zmieniać naturalną pozycję pracy.
Ważne jest, aby powierzchnia zagłówka była na tyle duża,
by pacjent mógł wygodnie oprzeć głowę podczas leżenia na
wznak. Właściwie zaprojektowany zagłówek powinien pozwalać
na obrót głowy o 45o w prawo i w lewo, czyli w sumie o 90o.
Położenie końcówek
Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, jak często w ciągu całego dnia pracy
sięgasz po końcówki? Jeśli znajdują się one w nieergonomicznym położeniu,
są przyczyną całej serii niepotrzebnych i nienaturalnych ruchów, które
obciążają ciało. W rezultacie pod koniec dnia boli cię kręgosłup, a praca
jest mniej efektywna.
W koncepcji doktora Beacha końcówki znajdują się z tyłu
fotela poniżej zagłówka, obok tacki, a przez to w naturalnej
strefie
ruchów ręki. Z takiego umiejscowienia, końcówki można z łatwością
przenieść do optymalnej strefy ruchów, bez wyciągania ramienia
ani skręcania tułowia. Kolejną zaletą jest dodatkowa przestrzeń,
ze względu na stosunkowo krótki rękaw końcówki.
Sterownik nożny
Sterownik nożny znajduje się w naturalnej przestrzeni ruchów stóp, nawet
jeśli lekarz zmienia swoją pozycję.
Za pomocą rozrusznika nożnego możliwa jest regulacja ważnych
funkcji, takich jak prędkość obrotów końcówki, chłodzenie
powietrzne, wysokość fotela. Sterownikiem nożnym fotela Spaceline
EMCIA można również regulować natężenie światła operacyjnego.
Optymalny fotelik lekarza
W celu utrzymania naturalnej pozycji odniesienia podczas wszystkich czynności,
lekarz powinien mieć możliwość, w zależności od potrzeby, swobodnego
poruszania się dookoła głowy pacjenta. Idealny fotelik to krzesełko obrotowe
z 5 funkcjami.
Nie powinien on mieć podłokietników, aby nie zakłócać
naturalnych ruchów przedramion.
|
|

Zagłówek ma wystarczającą powierzchnię,
by zapewnić automatyczne oparcie głowy pacjenta w środkowej
części.
Zagłówek umożliwia także odchylenie pionowe płaszczyzny szczęki
od 80o do 110o.

Położenie dwóch pedałów i dźwigni sterownika
nożnego odpowiada naturalnym ruchom palców stóp oraz dostosowane
jest do częstości
ich używania.


Fotelik lekarza musi być ustawiony na odpowiedniej
wysokości, aby nie wywierać nadmiernego nacisku na mięśnie
i aby długotrwała
praca w pozycji siedzącej nie powodowała obciążenia.
|
 |
|
Położenie podudzi w pozycji odniesienia (1),
w tzw. pozycji pracy
(2)
oraz pozycji spoczynkowej (3). |

Perfekcyjne połączenie zasad ergonomii.
Optymalizacja poszczególnych czynności, zwiększenie wolnej przestrzeni
oraz fotel Spaceline EMCIA
zapewnią komfort pracy.
Idealny
rozkład gabinetu
Projektowanie albo rearanżacja gabinetu powinny uwzględniać
przede wszystkim potrzeby człowieka, czyli pacjentów, asystentki,
lekarza. Oznacza to również konieczność zapewnienia personelowi
optymalnych warunków pracy w strefie zabiegowej.
Celem profesjonalnego projektowania jest umieszczenie wszystkiego
w zasięgu ręki oraz zapewnienie odpowiednio dużo wolnej przestrzeni
lekarzowi i asystentce, by mogli pracować bez blokowania
siebie nawzajem oraz zagwarantowanie lekarzowi możliwości
zachowania naturalnej pozycji podczas leczenia. Realizacja
tego celu prowadzi do stworzenia gabinetu skoncentrowanego
na potrzebach człowieka.
|
|

Tacka nie leży bezpośrednio w zasięgu
wzroku pacjenta, co przyczynia się znacząco do stworzenia
bezstresowej atmosfery.
|
Czynności
i ruchy lekarza i asystentki
Codzienne czynności asystentki wiążą się z koniecznością wykonywania
wielu różnych, powtarzających się ruchów - podczas przygotowywania
narzędzi, asystowania przy zabiegach, a także w trakcie mycia,
sterylizacji, przechowywania narzędzi. W idealnej sytuacji
wszystkie te czynności powinno się przeprowadzać w jednym pomieszczeniu,
przy minimalnej ilości naturalnych ruchów.
Im bliżej lekarza znajdują się wszystkie potrzebne przedmioty
oraz sprzęt, tym bardziej płynne są naturalne ruchy i tym
lepsza jest jakość oraz wydajność pracy.
Czynności i ruchy pacjenta
Na etapie projektowania gabinetu, należy także pamiętać o
zapewnieniu pacjentom swobodnego dostępu do fotela. Pacjent
nie powinien również odczuwać ograniczeń podczas leczenia
albo w chwili wstawania z fotela i wychodzenia z gabinetu.
Z tego powodu końcówki są umiejscowione z tylu fotela, aby
uniknąć problemu rękawów wiszących przed twarzą pacjenta.
Czynności wykonywane przez lekarza przy każdym zabiegu:
Mycie
rąk.
Zajęcie
miejsca na foteliku.
Leczenie
pacjenta.
Wstawanie
z fotelika.
Mycie
rąk.
Opuszczenie
gabinetu.
Koordynacja czynności i ruchów lekarza, asystentki
i pacjenta
W profesjonalnym projektowaniu gabinetu należy brać pod uwagę
zarówno aspekty przestrzenne, jak i chronologiczne poszczególnych
działań wszystkich osób biorących udział w leczeniu, gdyż
w ten sposób można automatycznie zapobiec sytuacjom wzajemnego
blokowania się i możliwości przeszkadzania sobie podczas
pracy. Nie poleca się także korzystania z asystorków, które
mogą utrudniać pacjentowi wchodzenie do gabinetu, bądź też
jego opuszczanie.
Omówione powyżej zalety koncepcji ergonomicznej doktora
Beacha będą z pewnością zachęcać coraz większe grono lekarzy
do
jej zastosowania w swojej pracy. Dzięki niej uzyskają swobodną
i efektywną pozycję podczas pracy, pozbędą się dolegliwości
ze strony kręgosłupa oraz usatysfakcjonują pracowników i
pacjentów.
Zapoznanie się z zasadami koncepcji Beacha trwa zaledwie
kilka godzin. Wielu lekarzy żałuje, że nie wdrożyło wcześniej
tej koncepcji. Teraz wiedzą, że mogli znacznie wcześniej
pozbyć się bólu pleców!
Z przyjemnością odpowiemy na wszelkie pytania dotyczące
unitu Spaceline EMCIA oraz koncepcji ergonomicznego leczenia
wg Beacha. Skontaktuj się z nami!
albo - napisz do nas!
|
|

W gabinecie zaprojektowanym zgodnie z
zasadami ergonomii wszystkie ruchy są płynne i efektywne.

Profesjonalne
zaplanowanie miejsca pracy gwarantuje dużo wolnej przestrzeni
dla wszystkich, którzy uczestniczą w przeprowadzanym zabiegu.
|
 |